Lezing-136 - Angst voor jezelf – een illusie

Highlights & Notes

> De grootste vreugde en vrijheid ervaar je als je geeft wat je te geven hebt. Omgekeerd ontstaat de grootste pijn als je daarin wat achterhoudt.

> Uiteindelijk komt alle angst voort uit de angst die de mens heeft voor zijn diepste innerlijke wezen, het deel dat hij nog niet geheel kent en erkent.

> Zolang iemand een deel van zichzelf verborgen en geheimhoudt, kan hij onmogelijk vrij zijn. Hij moet dan voortdurend op zijn hoede zijn en doen alsof. Daarom is iemands leven waar hij vervormingen en verdraaiingen heeft een leugen; het is onnodig maar het komt alleen maar door deze irreële angst voor zichzelf.

> Zelfs degenen die leven en werken op een pad als dit en die met de beste bedoelingen bezig zijn om zichzelf te vinden omzeilen dit punt. Ze hopen vaag dat het doel bereikt kan worden zonder ook de laatste stukjes van zichzelf grondig aan te pakken, alles bloot te leggen en niets verborgen te houden.

> 'de grote leugen' moet worden opgegeven' maar van binnen vecht alles ertegen om dat te doen.

> Als de mens van zichzelf vervreemd is omdat hij nog niet bereid is onder alle omstandigheden naar zichzelf te kijken en zich te laten zien, komt hij allereerst op een kruispunt waar hij met een goed en een slecht alternatief geconfronteerd lijkt te worden.

> Als iemand bang voor zichzelf is, houdt dit in dat hij op een bepaalde manier niet kan zijn zoals hij zou willen zijn. Zoals hij wil zijn, is een ideaal waaraan hij probeert te beantwoorden of wat hij voorwendt te zijn. Dit ideaal is niet haalbaar en niet reëel omdat het een ideaal is dat niets met de persoon die hij is te maken heeft. Dit lijkt het ‘goede’ alternatief. Terwijl het ‘slechte’ dan is zoals hij momenteel in elkaar zit. Dat is evenmin reëel, want door de manier waarop hij het ziet en voelt, is het even overdreven, even buiten proporties als het doel dat hij meent te moeten nastreven.

> Wanneer iemand gebukt gaat onder wie hij is of vreest te zijn, ziet hij zichzelf niet zoals hij werkelijk is. Zo is ook het ‘goede’ alternatief bij nader inzien niet altijd zo begerenswaardig als het lijkt. Afgevlakte, levenloze kwaliteit beperkt zowel het ‘goede’ als het ‘slechte’ alternatief.

> De eerste schakel in een negatieve kettingreactie die volgt op de weigering om naar je hele zelf te kijken en de ‘innerlijke leugen’ op te geven, is een dergelijke benauwde keuze tussen goed en slecht.

> Bijna alles komt zo in een of/of situatie en vraagt een beslissing die onmogelijk te nemen is omdat zelfs het ‘goede’ problematisch is.

> Het hele leven, beginnend met het zelf, schijnt verdeeld met aan de ene kant een strak, rigide, levenloos ‘goed’ en aan de andere kant een afgevlakt ‘slecht’ alternatief. Alles wat wordt ondernomen, gaat volgens dit patroon. Geen van deze beide alternatieven kan ooit zodanig voldoening geven, dat het zelf zich behaaglijk en op zijn gemak voelt. Bij zowel het ene als het andere doe je jezelf geweld aan en beide voelen duidelijk onwerkelijk aan.

> De volgende schakel in de negatieve kettingreactie die uit zelfvervreemding voortkomt, is dat deze alternatieven waarbij het om goed tegenover slecht lijkt te gaan, allebei even onwenselijk worden.

> Als je geconfronteerd wordt met twee even ongewenste alternatieven, is dat een vervorming van waarheid en schoonheid.

> Je raakt steeds meer in verwarring.

> Een typisch en belangrijk voorbeeld van deze toestand is een splitsing tussen verlangen en vervulling.

> De vrije mens, die niet vervreemd is van zijn ware zelf, voelt bij geen van beide aspecten enig probleem, enige pijn of enig conflict. Maar wie verstrikt is geraakt in een proces van zelfvervreemding en daardoor bij de volgende schakel in de negatieve kettingreactie is gekomen, waar alle mogelijke alternatieven ongewenst lijken, moet wel zowel het verlangen als de vervulling als iets negatiefs ervaren.

> Gezond verlangen geeft een ontspannen verruiming, een uitreiken naar steeds nieuwe mogelijkheden. Vervormd verlangen wordt frustratie. Verlangen en frustratie lijken dan voor de psyche hetzelfde en zijn daarom natuurlijk niet welkom. Vervulling ondergaat hetzelfde lot: het verandert in oververzadiging en stagnatie. Het is een doodlopende straat. Zo schommelt het individu tussen twee even ongewenste toestanden heen en weer: frustratie en oververzadiging.

> Als je niet meer bang voor jezelf bent, hoeft er ook geen angst voor verlangen of vervulling te zijn want dan weet je dat je verlangen zal worden vervuld en dat vervulling niet het einde zal betekenen maar juist een nieuw begin.

> De persoon die zich in deze toestand bevindt, houdt op te verlangen.

> Als de ziel gedeeltelijk of helemaal is afgesloten, verhardt en verstart ze waardoor deze vitale energieën de geheime kamer niet meer bereiken.

> Als de ziel in waarheid met zichzelf is en daardoor met het universum, is vervulling een vibrerend, nooit eindigend, diep voldoening schenkend gebeuren. Dan kan er geen angst voor het verlangen naar vervulling zijn. Maar bij vervorming is die angst voor verlangen er wel, wat er ook gebeurt.

• Er is angst dat het verlangen niét wordt vervuld omdat de ziel dan pijnlijk gefrustreerd raakt; en

• er is angst dat het verlangen wél wordt vervuld omdat de psyche dan niet weet wat zij ermee aan moet.

Zo worden zowel verlangen als vervulling gevreesd en verworpen - altijd in die mate waarin de mens bang is voor zijn eigen verborgen zelf.

> Een volgende schakel in deze kettingreactie van zelfvervreemding die te wijten is aan de angst om het zelf onder ogen te zien, is jezelf verliezen. Dit gebeurt vanuit de illusie dat je geen contact hebt over wat er in je plaatsvindt. Het is een veel voorkomend verschijnsel: je gelooft dat je hulpeloos bent in de greep van je gevoelens, emoties, houdingen en zelfs gedachten of daden.

> In je angst dat je negatieve emoties gaan overheersen, vergeet je dat je daar zelf iets over hebt te zeggen. Geen daad of gedachte kan bestaan zonder jouw bereidheid, zonder jouw wil om een van beiden te laten bestaan. Als je in misplaatste passiviteit alles maar in je laat gebeuren, leef je in de illusie dat jij geen meester over jezelf bent. Hoe vaak roep je niet uit: 'Maar ik voel me zus of zo' alsof dat alles is, alsof dat overheersende gevoel elke verdere mogelijkheid uitsluit. Je ziet het simpele feit over het hoofd dat je zelf je gedachten en daden bepaalt, net zo goed als hoe je je voelt en hoe je reageert. Dit is niet noodzakelijk jezelf dwingen tot iets of jezelf bedriegen. Dat kan het niet zijn wanneer het zelf volledig onder ogen wordt gezien. Omdat je dan weet wat je echt voelt, kun je bepalen, kun je verlangen om je anders te voelen.

> Je kunt meteen bepalen

• of je wel of niet aan weerstand toegeeft,

• of je wel of niet destructief zult handelen,

• of je wel of niet een constructieve manier van leven kiest,

evenals jezelf onder ogen zien, verlangen en bepalen wat voor gedragslijn - welke dan ook - de jouwe zal zijn. Je zult dan merken dat het een illusie is dat je je destructief moet blijven voelen tot iemand anders je ervan bevrijdt. Je kunt er ogenblikkelijk van bevrijd worden door datgene te verlangen wat op dit speciale moment van je leven het meest constructief is.

> Zolang je nog bezig bent een deel van jezelf af te schermen en geheim te houden, zul je dat bewuste constructieve verlangen zelfs niet eens kennen.

> Veronderstel dat je haat en vijandigheid vindt en daar erg bang voor bent. Je bent doodsbang voor het effect ervan op jou en je daden. Dan kun je eenvoudig het besluit nemen als de eerste stap terug uit de zelfvervreemding, namelijk:

'Ik zal deze destructieve gevoelens volledig onder ogen zien en me niet door deze gevoelens tot daden laten dwingen want ik heb de macht over al mijn gevoelens in handen. IK bepaal mijn daden. Ik bepaal wat ik wil doen, wil denken en wil voelen. Ik wil nu zien wat er is. Ik verlang daarnaar en ben van plan deze gevoelens om te zetten in ware en constructieve gevoelens. Als ik tegen een innerlijke weerstand oploop om dergelijke destructieve gevoelens los te laten zal ik die innerlijke weigering niet ontkennen door hem te onderdrukken, noch zal ik eraan toegeven. Ik zal ook dit onder ogen zien en me er niet door laten overheersen. Ik stel vast wat in mijzelf waarheid is en kies constructieve wegen.'

> Op elk moment kun jij dit innerlijke besluit nemen.

> Als ik het over daden heb, versta ik daaronder ook je houdingen, zoals bijvoorbeeld de beslissing om je passief door je weerstand, door je negatieve emoties te laten leiden. Je leeft in de illusie dat je bent overgeleverd aan wat je voelt, denkt en wilt. Je zegt het bijna in deze bewoordingen. 'Maar zo voel ik me' zeg je en je zet er nog een punt achter ook, alsof dat alles is en je er verder niets aan kunt doen. Je wacht op een soort wonder van buitenaf waardoor jij je anders gaat voelen. Het komt niet bij je op dat je je eerst anders moet willen voelen voor je uit deze valkuil kunt klimmen. En als je je niet anders wilt voelen, moet je je dat bewust zijn en niet jezelf voor de gek houden met het idee dat je dat wel wilt maar niet kunt. Als je eenmaal weet dat je je niet anders wilt voelen, kun je erachter komen waarom je in een negatieve, onwenselijke toestand wilt blijven.

> Door de waarheid te ontkennen dat jij je eigen houdingen, gedachten en daden kunt kiezen en dat jij niet aan hen bent overgeleverd, verspeel je de grootste kracht die je tot je beschikking hebt: je eigen autonomie.

> Elk spoortje energie wordt ingezet om deze geheimen onder controle te houden.

> Het idee dat je een deel van jezelf geheim moet houden is een gevolg van het feit dat je niet in je ware zelf met al zijn kwaliteiten gelooft.

> Je angst zit hem vooral in je twijfel en wantrouwen of er wel een betrouwbaar, rijk facet in je innerlijke wezen is van waaruit je gevoed kunt worden, waaruit je kunt putten. Daardoor ben je bang dat dit stuk in jou, dat haat, destructieve wensen en verlangens heeft, je hele zelf zal blijken te zijn. Je begint het voor anderen te verbergen, maar uiteindelijk verberg je het ook voor jezelf. Daardoor verlies je contact met jezelf.

> Zolang een deel van je verborgen blijft, leef je alleen maar bij benadering. Je leeft dan altijd ‘alsof’, nooit helemaal en echt. Elk doel, elke vervulling is dan in zekere zin schijn.

> Dit is de grote strijd van de mens. Het is een strijd op leven en dood, maar net zozeer een illusie als de dood zelf.

> En omdat jij en het leven een en hetzelfde zijn - ze kunnen niet verschillend zijn - kun je alleen maar angst voor het leven hebben in precies die mate waarin je angst voor jezelf hebt. Je kunt alleen maar bang voor anderen zijn in de mate waarin je bang voor jezelf bent.

> Dan bereik je het punt waarop je moet doen alsof je niet gelooft in het mogelijke bestaan van een stuk in jou dat je met het volste recht kunt vertrouwen. Want ook dat is op een heel subtiele manier een voorwendsel. Het lijkt op de een of andere manier gemakkelijker om het bestaan van dit stuk te betwijfelen dan de angst voor het geheim toe te laten en de leugen van je leven op te geven.

> Het feit dat je leeft, kan alleen een waarheidsgetrouw gebeuren zijn als er niets te verbergen valt, als je de grote beslissing neemt je niet te laten leiden door je negativiteit, door je angst en je lafheid, door je misvattingen en je destructiviteit - ongeacht welke emoties, gedachten en verlangens je stiekem ook koestert. Als je keer op keer het verlangen uit dat je boven alles dit innerlijke geheim wilt prijsgeven, zul je jezelf ontdekken, je totale zelf.

> Let op je uitvluchten, hoe druk je je maakt over andere zaken - misschien zelfs kanten van jezelf - die niets met deze belangrijke kwestie te maken hebben. Daardoor zie je zulke duidelijke aanwijzingen over het hoofd, de mogelijkheden tot verheldering en bevrijding. En zo maak je geen gebruik van een belangrijk hulpmiddel dat je de weg toont.

> Daarom is het belangrijk deze eenvoudige formule te onthouden: jezelf aanpakken in plaats van je te laten leiden door negativiteit en daarbij gevoelens van angst en hulpeloosheid op de koop toe te nemen. Want deze gevoelens maken dat je steeds verder wegraakt van die innerlijke plek waar jij de beslissing neemt - gemakkelijk, ontspannen en zonder onnatuurlijke controle. Je leven kan net zo dynamisch, rijk en gelukkig zijn als je je kunt voorstellen maar je kunt daar alleen maar heen als je jezelf niet toestaat slachtoffer van je negativiteit en destructiviteit te worden.

> Door uiting te geven aan je sterke voornemen dit niet te laten gebeuren, lafheid en angst niet te laten overheersen, komen krachten in beweging die je wel uit deze valkuil moeten halen. Al je angsten zullen dan als sneeuw voor de zon verdwijnen.

> De negativiteit en destructiviteit in je waar je bang voor bent, zijn alleen een onveranderlijke werkelijkheid zolang jij die niet wenst te veranderen, zolang jij ervoor terugdeinst er tot in het kleinste detail naar te kijken, zolang jij (innerlijk en vaak niet helemaal bewust) van binnen besluit een geheim kamertje te houden. Altijd is het jouw keuze. Zolang jij ervoor kiest nee te zeggen tegen het kijken naar wat er is, nee te zeggen tegen het loslaten van wat destructief is, gebeurt dat ook niet, zoals bij elke keuze. Maar als je eenmaal kiest voor het positieve alternatief, zal wat er ook aan negatiefs in je is, niet meer als rampzalig worden ervaren omdat je dan weet dat het niet onherroepelijk is. Hoe slecht het ook is, het zal minder slecht lijken omdat je oorzaak en gevolg beter gaat begrijpen.

> Als je loslaat en je onbelemmerd in onbevreesde groei laat meegaan, is vervulling een zijnstoestand in het nu, die niet als een einde gezien en gevreesd hoeft te worden. Ook het verlangen naar al het goede van de schepping hoeft niet gevreesd te worden als een begin zonder toekomst, een begin waarvan tot nu toe gevreesd werd dat het alleen maar in teleurstelling kon eindigen of in een onzekere vervulling waar je niet aan toe bent en waarvan je niet weet wat je ermee aan moet en hoe je die levend kunt houden. Dan komt een eenheid tot stand tussen je uiterlijke en je innerlijke ik.

> Gebruik de meditatie die ik voorstelde. Neem het serieus! En als je angst ontdekt, werk eraan. Ontmasker die angst. Ontken hem niet meer. Want alleen dan zul je ontdekken dat er niets te vrezen valt, dat al die verdraaiingen en verwringingen tevergeefs en zinloos zijn. Want zijn zoals je echt bent, nu op dit moment, zelfs in dat geheimste kamertje, is zoveel beter dan wat je jezelf nu aandoet.

> Die bekrompen beperkingen zijn altijd het gevolg van persoonlijke misvattingen, neurotische kronkelingen en destructieve emoties. De mens kan niet meer ervaren dan hij denkt te kunnen ervaren. Als je gelooft dat geluk onmogelijk is, hoe kun je dan geluk ervaren? Dit is net zo logisch als elke natuurwet.

> Je moet het echt doen, ook met je geest.

> Laat tot je doordringen dat je met deze strijd jezelf onnodig pijn doet en dat je vandaag nog van die pijn af kunt, als je dat wilt.

> Doe wat je maar kunt. Realiseer je dat de plek waar je de meeste angst voelt en waar je het minst bereid bent om te kijken en te doen, juist de plek is waar je dit het meest nodig hebt en waar je het meest beloond en bevrijd zult voelen.

Lees de volledige lezing hier