Lezing-043 - Persoonlijkheid; drie basistypen – het rationele, het emotionele en het wilstype

2025-02-11 10:25

 Highlights & Notes

> Velen van jullie hebben gebeden om hulp en kracht op dit pad, maar de meeste van jullie herkennen het niet wanneer dit gebed wordt verhoord. Want dat gebed wordt vaak beantwoord op een manier die niet plezierig lijkt: in een conflict, in wrijving, of in iets wat maakt dat je je onrechtvaardig behandeld voelt. Je realiseert je dan nog niet dat juist deze gebeurtenis, die je tijdelijk pijn geeft, een antwoord is op je eigen gebed waarin je hulp vraagt om jezelf en je conflicten te herkennen teneinde jezelf te zuiveren.

> Velen van jullie zijn vervuld van het oprechte verlangen je met God te verenigen, maar voor je dat kunt doen, is het belangrijk dat je de vele kleine gelegenheden aanpakt die je geboden worden om je te verenigen met je medemensen.

> Er zijn drie grondvormen van menselijke persoonlijkheid.

  • Het eerste persoonlijkheidstype bestuurt zijn leven en reacties voornamelijk met het verstand,

  • het tweede type doet dat hoofdzakelijk met het gevoel, en

  • het derde doet het met de wil.

Met andere woorden: je hebt de rationele mens, de gevoelsmens en de wilsmens.

> In de ideale persoonlijkheid heeft elk van deze drie aspecten zijn eigen rechtmatige plaats. In de harmonieuze mens functioneert elk van deze drie aspecten op volmaakte wijze.

a. De rationele mens

> Verder heeft het rationele type grote moeite met intuïtieve beoordeling, van anderen en van zichzelf. De wil, een noodzaak in het leven voor iedereen, wordt door beide typen eenzijdig gebruikt. Het rationele type gebruikt zijn wil meestal bedachtzaam en overvoorzichtig, terwijl het gevoelstype door zijn gevoelens wordt meegesleept en zijn beschikbare wilskracht onbewust gebruikt.

> De wil moet eigenlijk een dienaar zijn van het verstand en van het gevoel.

> Het is gemakkelijk te zien, dat een rationeel type door het leven gaat en heel wat levenservaring misloopt, meestal uit vrees en trots. Hij is bang dat zijn gevoelens hem leiden tot een ervaring die hij niet aan kan. Vrees voor onzekerheid en risico gaan samen met gevoelsleven, terwijl het verstand alle dingen op hun plaats zet. Men ‘weet’ altijd waar men aan toe is, terwijl gevoelens een mens stuurloos kunnen maken.

b. De gevoelsmens

> De gevoelsmens, in tegenstelling tot de verstandsmens die de teugels van het leven te strak vasthoudt, verliest vaak zijn greep op de teugels van het leven. Een overgevoelig mens verliest volledig zicht op het feit, dat ook de rede een godsgeschenk is. Hij is op zijn beurt even arrogant als het verstandstype dat neerziet op het gevoelstype.

> Het gevoelstype gebruikt natuurlijk ook zijn wil, want geen mens kan zonder wil bestaan. Maar hij doet dat zonder verantwoordelijkheid, zonder bewuste planning en onbedachtzaam. Hij gebruikt zijn beschikbare wilskracht chaotisch, voor de vuist weg, volkomen ondergedompeld in basale, ongekanaliseerde instincten, in plaats van gebruik te maken van zijn gezonde en constructieve intuïtie. Zo verliest hij zijn balans in het leven, net zoals het verstandelijke type dat doet op de tegenovergestelde wijze.

> Het rationele type is bang om controle te verliezen en snijdt daarmee niet alleen veel levenservaring af, maar ook schoonheid en geluk. Het gevoelstype is bang dat hij door het beteugelen en trainen van zijn natuur iets waardevols in zijn leven zal missen. Beiden hebben ongelijk, want alleen op de harmonieuze middenweg ligt de ware oplossing.

c. De mens die leeft vanuit zijn wil.

> De wil moet een dienaar zijn, nooit een meester. In het ideale geval zou de wil net zozeer de verstandelijke processen van de mens moeten dienen als zijn gevoelsmatige en intuïtieve mogelijkheden. Een mens van het wilstype maakt de dienaar tot meester waardoor de persoonlijkheid zijn focus verliest op een manier die gevaarlijk kan worden als deze neiging niet op tijd wordt onderkend.

> Hij heeft gelijk (net als de andere twee) in hun oordeel over uitersten die de hunne niet zijn. Maar ze hebben allemaal ongelijk in hun opvatting, dat het extreme standpunt waarop ze zelf staan beter is dan dat van de mensen waarop ze neerzien.

> Gevoelens zijn voor de wilsmens alleen aanvaardbaar zolang hij er meester over kan blijven, zolang ze hem ten dienste staan; anders kunnen ze misschien zijn doel in de weg staan.

> Kennis van universele feiten is er om je te helpen en te motiveren, maar is geen uiteindelijk doel. Het uiteindelijk doel is jezelf vinden en jezelf zuiveren, want alleen daardoor kun je in contact komen met je eigen goddelijke vonk.


Lees de volledige lezing hier